Tagarchief: onderzoek

Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen

Als executieve functies al in groep 2 goed worden ondersteund, kunnen leerlingen daarvan profijt hebben bij het formele leesonderwijs in groep 3 en 4. Dat blijkt uit onderzoek van Eva van de Sande, die op 6 november 2015 promoveert aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Executieve functies of ‘leervaardigheden’ helpen complexe informatie te verwerken tijdens het lezen en zorgen ervoor dat kinderen hun aandacht erbij kunnen houden. Leerkrachten kunnen hierop vrij eenvoudig sturen.

Pedro De Bruyckere – hij blogt over over onderwijs, jongeren, cultuur en media – heeft een blog  geschreven over het onderzoek van Eva van de Sande. Deze is hier te lezen: Persbericht NRO: Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen.

Kijk voor meer informatie over executieve functies hier: Het trainen van je executieve functies.

Klik op de afbeelding van de brochure behorend bij het proefschrift om deze te lezen:

Executieve functies voor het leren lezen

Advertenties

Onderwijs onderzocht: meer motivatie vanuit werken in groepjes.

Groep‘Motivatie is een innerlijk proces dat een persoon aanzet tot bepaald gedrag, richting geeft aan dat gedrag en ervoor zorgt dat dit gedrag in stand gehouden wordt.’

Daarbij is er een onderscheid te maken tussen gemotiveerd gedrag en de achterliggende motivationele factoren.

Een op de voorgrond zijnde verklaring voor de motivatieproblematiek bij leerlingen – een probleem dat internationaal speelt- is een tekortschietende aansluiting (‘fit’) tussen de school en de persoonlijke behoeften en interesses van leerlingen. Als scholen er onvoldoende in slagen om aan te sluiten bij de interesses, behoeften, leerstijlen en waarden van hun leerlingen, dan zal, zeker op langere termijn, de motivatie van leerlingen voor school afnemen. Bijkomende gevolgen: onderbenutting van talenten en risico van voortijdig schoolverlaten. (zie 1)

Onderzoek op dit gebied is mede interessant omdat men in Nederland steeds meer neigt naar individueel onderwijs voor ieder kind.

Er is onderzoek (zie 2) gedaan onder 130 vierjarigen (gemiddeld 4,5 jaar) of echt individueel onderwijs beter werkt voor motivatie en meer leeropbrengst geeft dan het werken in kleine groepjes.

Onderzoek: De kinderen werden ingedeeld in kleine groepjes (‘minimal groups’) waarbij de kinderen elkaar nog niet kenden. Dit om er voor te zorgen dat er nog geen bestaand groepsgevoel bestond.

Team blauw: 3 kinderen kregen allen een blauw t-shirt, een stoel met een blauw kussentje en een tafel met een blauw kleedje. De groepssetting werd benadrukt bij de kinderen door de gelijke kleur, de blauwe t-shirts en door hun een groep te noemen. Doordat er ook groene t-shirts lagen werd benadrukt dat er ook nog sprake was van een andere groep kinderen, die team groen zou heten.

Team wit: 6 kinderen kregen allen een wit t-shirt – genummerd 1 tot 6, een stoel met een wit kussentje en een tafel met een wit kleedje. De individuele setting werd benadrukt bij de kinderen, door hun individuele nummer te benoemen en hun het t-shirt met hetzelfde nummer aan te doen.

Test 1: alle kinderen kregen een redelijk pittige puzzel, waarvoor ze 10 minuten kregen om deze te maken. Om de 3 minuten werd een aanbod tot stoppen gedaan. De puzzels hadden respectievelijk een witte of blauwe sticker.

Test 2: de kinderen werd verteld dat ze vier nieuwe woorden gingen leren. Het ging om vier niet bestaande woorden voor vier totaal onbekende voorwerpen. Na het experiment werden de vier voorwerpen aan een kind getoond, met de vraag of het nog wist hoe dat voorwerp heette.

Wat blijkt:

De kinderen uit het blauwe team puzzelden in totaal gemiddeld 9 minuten, de individueel puzzelende kinderen uit team wit 7 minuten.

Bij de nieuwe woorden test hadden de kinderen van het blauwe team 38% goed, de individuele kinderen gemiddeld 23% – waarbij voor spreekfouten (bijv ‘sisk’ ipv ‘visk’) een correctie van 25% werd toegepast.

Het samen werken vanuit team blauw gaf volgens de onderzoekers een positief effect op de motivatie en het resultaat. De onderzoekers verklaren de hogere resultaten van het blauwe team vanuit ‘social connectedness’: de samenwerking verhoogde het gevoel ergens bij te horen. Dit gaf een positief opbrengst voor de eigen (intrinsieke) motivatie, wat betere leerresultaten oplevert.

Dezelfde conclusie kan getrokken worden in het voortgezet onderwijs.

Uit onderzoek (zie 3) bleek dat onderbouwklassen het best onderwezen kunnen worden door middel van de werkvormen ‘werken in tweetallen’ en ‘werken in groepjes’. Dit minder in de bovenbouw, waar motivatie minder een probleem is. Voor hun werkt gebruikmaking van de werkvormen ‘klassikaal (met interactie)’ en ‘zelfstandig werken’.

Zeker in het voortgezet onderwijs is het daarbij belangrijk dat naderhand door de leerkracht getoetst wordt of de aanpak bij de leerlingen heeft geleid tot een werkelijke hogere motivatie. Immers: op welk moment per kind is motivatie minder een probleem. Een duidelijke interactiecomponent tussen docent en leerling, waarbinnen leerlingen de vrijheid hebben om zich te uiten en het aanzetten tot zelfstandigheid kan leerlingen in de bovenbouw helpen hun motivatie voor een schoolvak te vergroten

1. Leerlingen motiveren: een onderzoek naar de rol van leraren.  2011 Hans Schuit, Iris de Vrieze en Peter Sleegers

2. Allison Master & Gregory Walton: Minimal Groups Increase Young Children’s Motivation and Learning on Group-Relevant Tasks.  2012

3. Werkvormen in het middelbaar onderwijs. Welke werkvormen zorgen voor een betere motivatie bij leerlingen? 2013 Erwin Reijngoudt & Sander Metsemakers 

 

Verschil in snelheid van informatieverwerking tussen tienerjongens en -meisjes.

Snelheid van informatieverwerking is een factor die belangrijk is voor veel schoolse taken. Op een schooldag worden leerlingen met veel informatie geconfronteerd, en de snelheid en efficiëntie waarmee ze die verwerken is medebepalend voor hoe goed zij kunnen presteren. Er is onderzocht of er tijdens de vroege adolescentie verschillen zijn tussen jongens en meisjes in de efficiëntie waarmee ze informatie kunnen verwerken. Deelnemers aan het onderzoek waren 306 adolescenten uit de brugklas en derde klas van het voortgezet onderwijs (respectievelijk 13 en 15 jaar oud). Zij maakten een zogenaamde substitutie taak, waarin ze een letter-cijfer koppeling leren en binnen een gegeven tijdsinterval zoveel mogelijk van deze letter-cijfer koppelingen invullen. De resultaten lieten zien dat leerlingen uit de derde klas beter op deze taak presteerden dan leerlingen in de brugklas. Onafhankelijk van leeftijd waren meisjes beter in deze taak dan jongens. Daarnaast was er een effect van opleidingsniveau: leerlingen van het vwo presteerden beter dan leerlingen van de havo. Schoolcijfers waren niet gerelateerd aan de snelheid van informatieverwerking. Hieruit blijkt dat niet de schoolcijfers, maar de leerling-karakteristieken zoals leeftijd, geslacht en opleidingsniveau voorspellend zijn voor de efficiëntie waarmee informatie wordt verwerkt.

Dit is de samenvatting van het artikel van Dekker et al in Frontiers in Psychology 2013.

Dekker, S., Krabbendam, L., Aben, A., de Groot, R. H. M., & Jolles, J. (2013). Coding task performance in early adolescence: A large-scale controlled study into boy-girl differences. Frontiers in Psychology, 4:550. doi: 10.3389/fpsyg.2013.00550

Download hier gratis het onderzoek. Sanne promoveerde op 1 november 2013 onder andere op dit onderzoek (VU).

De blog van Jelle Jolles over dit onderzoek is hier te lezen.

Oproep ouders/scholen vervolgonderzoek dyslexie en hoogbegaafdheid UU

Universiteit UtrechtAan de Faculteit Sociale Wetenschappen van de Universiteit Utrecht is in september 2012 een grootschalig onderzoek gestart naar dyslexie bij hoogbegaafde kinderen. Dyslexie is een aanhoudend en ernstig probleem met de technische leesvaardigheid. Eén van de grootste problemen met betrekking tot hoogbegaafdheid is dat veel van deze kinderen (te) laat of helemaal niet worden herkend. Dit probleem is vooral nijpend wanneer kinderen niet alleen hoogbegaafd zijn, maar ook een specifiek leerprobleem hebben, zoals dyslexie. Hierdoor blijft veelal adequate ondersteuning voor deze kinderen uit. Dit onderzoek wordt mede uitgevoerd om hier verandering in te brengen.

Naar verwachting krijgen hoogbegaafde kinderen met dyslexie doorgaans pas echt problemen wanneer zij een vreemde taal gaan leren. Voor dit onderzoek zijn we daarom op zoek naar kinderen die aankomend schooljaar in de eerste of de tweede klas van het voortgezet onderwijs zitten (geboren tussen 1999 en 2002). Kinderen van alle niveaugroepen kunnen in aanmerking komen om deel te nemen aan het onderzoek. De specifieke onderzoeksgroepen die gevormd gaan worden zijn (1) hoogbegaafd/dyslexie, (2) hoogbegaafd, (3) dyslexie en (4) gemiddeld/geen leerproblemen.

Bij de deelnemende leerlingen zullen een aantal testjes worden afgenomen, om zo meer zicht te krijgen op hun intelligentie en lees- en spellingvaardigheid in het Nederlands en Engels. Daarnaast zal worden gekeken naar onderliggende factoren, zoals geheugen en algemene taalvaardigheid. Het onderzoek vindt thuis of op school plaats en zal per kind in totaal ongeveer 1,5 uur duren. De testdatum en locatie worden in overleg met de ouders/school vastgesteld. Het onderzoek zal worden uitgevoerd door een orthopedagoog in opleiding die beschikt over de benodigde ervaring met het afnemen van deze testen. Sommige kinderen zullen recent al zijn gescreend of onderzocht door een officiële instantie. Indien deze gegevens bruikbaar zijn voor dit onderzoek, kan de testafname worden ingekort.

Na afloop kunnen de ouders en/of de leerkracht, indien gewenst, een overzicht van de onderzoeksresultaten krijgen, inclusief advies. Op basis van de onderzoeksresultaten kunnen echter geen  diagnoses gesteld worden. Mochten wij duidelijke aanwijzingen vinden voor een leerstoornis en/of hoogbegaafdheid, dan zullen we het kind doorverwijzen naar een onderzoeksinstituut voor (verkort) aanvullend of vervolg onderzoek.

Alle gegevens die bij dit onderzoek worden verkregen, zullen als vanzelfsprekend anoniem worden verwerkt. Door deel te nemen aan dit onderzoek kunt u als school niet alleen een bijdrage leveren aan de wetenschap, maar ook indirect (hoog)begaafde kinderen met leerproblemen helpen. Wij hopen daarom dat we op uw medewerking mogen rekenen!

U kunt zich aanmelden door het aanmeldingsformulier op te sturen naar hbdys@uu.nl of door het aanmeldingsformulier in te vullen op onze website[1]. Mocht u vragen hebben, dan kunt u contact opnemen door een mail te sturen naar S.vanViersen@uu.nl of E.H.Kroesbergen@uu.nl.

Met vriendelijke groet,

Lilian Kalee (stagiaire), MSc. Sietske van Viersen en Dr. Evelyn Kroesbergen

Let op!

Ouders: Voor de individuele kinderen geldt dat we het liefst hebben dat er ooit al intelligentie en/of dyslexieonderzoek is gedaan. De ervaring leert dat er anders later toch veel kinderen moeten worden uitgesloten. Ook als de geldigheid van het onderzoek al is verlopen, is het nog steeds van toegevoegde waarde voor ons.

Scholen: De eisen die we stellen aan scholen is dat er dyslexiescreening wordt gedaan (in ieder geval in de 1e en 2e klas). Op basis van deze screening is het voor ons gemakkelijker om kinderen te selecteren voor de verschillende onderzoeksgroepen. Verder hebben scholen met alle niveaus (vmbo, havo, atheneum, gymnasium) onze voorkeur. Wellicht moeten we op een later punt nog op zoek naar meer hoogbegaafde kinderen, dit kan dan via de categorale gymnasia.

Onderzoek: hoe aanstaande leerkrachten kunnen worden opgeleid voor onderwijs aan hoogbegaafde kinderen

Beste leerkracht of ouder/verzorger van (een) hoogbegaafd(e) kind(eren),

Graag uw aandacht voor een onderzoek van Pabo Hogeschool Leiden over hoe aanstaande leerkrachten kunnen worden opgeleid om onderwijs beter af te stemmen op hoogbegaafde kinderen:

“Het doel is om middels deze vragenlijst te onderzoeken hoe we aanstaande leerkrachten zo op kunnen leiden dat zij in staat zijn om hun onderwijs beter af te stemmen op de onderwijsbehoeften van hoogbegaafde kinderen. De resultaten van dit onderzoek zullen gebruikt worden in het onderwijs van de specialisatie Hoogbegaafdheid van de Pabo Hogeschool Leiden. Alle vragen in deze vragenlijst zijn gebaseerd op interviews die wij het afgelopen jaar hebben afgenomen bij leerkrachten en ouders/verzorgers van hoogbegaafde kinderen. Wij willen nu bij een grotere groep ouders/verzorgers en leerkrachten onderzoeken in hoeverre de resultaten van eerder onderzoek bevestigd worden, welke onderdelen prioriteit hebben en of er mogelijk nog nieuwe inzichten toegevoegd moeten worden.

Het maken van deze vragenlijst zal 10 tot 15 minuten van uw tijd in beslag nemen en de uitkomsten zullen anoniem worden behandeld. Onder de inzendingen worden vijf toegangskaarten voor de conferentie over hoogbegaafdheid op 10 oktober 2012 verloot.

Janine Haenen, docent onderzoeker kenniskring passend onderwijs/ inclusive education, Hogeschool Leiden
Annemieke Mol Lous, lector passend onderwijs/ inclusive education, Hogeschool Leiden

Voor eventuele vragen kunt u contact opnemen met Janine Haenen (haenen.j@hsleiden.nl)

Klik hier voor de vragenlijst

Hartelijk dank dat u deze vragenlijst in wilt vullen!

Onderzoek over onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen – Hogeschool Leiden

hogeschool_leiden_logoLectoraat Passend onderwijs/ Inclusive education van de Hogeschool Leiden:

Leiden, juni 2012

Beste leerkracht of ouder/verzorger van (een) hoogbegaafd(e) kind(eren),

Hierbij nodigen wij u, namens het lectoraat Passend onderwijs/ Inclusive education van de Hogeschool Leiden, uit om deel te nemen aan een onderzoek over onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen. Het doel van dit onderzoek is om middels een vragenlijst te onderzoeken hoe we (aanstaande) leerkrachten zo op kunnen leiden dat zij in staat zijn om hun onderwijs beter af te stemmen op de specifieke behoeften van deze kinderen. Er is wel veel kennis aanwezig maar de vraag is welke vaardigheden en kennis (a.s.) leerkrachten absoluut nodig hebben om hoogbegaafde leerlingen de kansen op goed onderwijs te bieden die zij verdienen. En om dit te weten te komen hebben wij uw hulp nodig: u bent namelijk de expert op dit gebied, omdat u in het basisonderwijs werkt met hoogbegaafde kinderen of omdat u ouder/verzorger bent van een hoogbegaafd kind.

Het lectoraat voert sinds 2010 praktijkonderzoek uit om antwoorden te vinden op bovengenoemde vraag. Dit gebeurt aan de hand van interviews met ouders/verzorgers en leerkrachten van hoogbegaafde kinderen. Deze vragenlijst is gebaseerd op de uitkomsten van deze interviews en hiermee willen wij bij een grotere groep ouders/verzorgers en leerkrachten onderzoeken in hoeverre de resultaten van eerder onderzoek bevestigd worden en of er mogelijk nog nieuwe inzichten toegevoegd moeten worden.

Het maken van deze vragenlijst zal 10 – 15 minuten van uw tijd in beslag nemen. De uitkomsten zullen anoniem worden behandeld. Tevens zullen er onder de inzendingen vijf toegangskaarten voor de conferentie over Hoogbegaafdheid worden verloot. Deze conferentie is op 10 oktober 2012 en wordt gehouden in samenwerking met WSNS en de AED (zie http://www.wsnsregioleiden.nl/conferentie_2012). De uitkomsten van deze vragenlijst zullen op deze conferentie ook bekend zijn. Ook zullen de resultaten van deze vragenlijst gebruikt worden binnen het onderwijs van de specialisatie Hoogbegaafdheid, die vanaf september 2012 aan vierdejaars studenten van de Pabo Hogeschool Leiden zal worden aangeboden.

Wij zijn dus druk bezig hoogbegaafdheid goed op de agenda te krijgen van de Pabo en het werkveld in de Leidse regio. Hopelijk wilt u hieraan bijdragen door deze vragenlijst in te vullen. Wij willen u alvast hartelijk bedanken voor de moeite!

Voor het maken van de vragenlijst, klik op deze link:

Vragenlijst hoogbegaafdheid

Mocht de link niet werken, dan kunt u deze ook kopiëren in een nieuw tabblad van uw browser.

Hartelijke groet,

Janine Haenen, kenniskring passend onderwijs/ inclusive education, Hogeschool Leiden Annemieke Mol Lous, lector passend onderwijs/ inclusive education, Hogeschool Leiden

Voor eventuele vragen kunt u contact opnemen met Janine Haenen haenen.j@hsleiden.nl

Voor meer informatie over het lectoraat kunt u de website van de Hogeschool raadplegen: HS Leiden

Mijn blog

In mijn blog vertel ik over oa onderwijs, hoogbegaafdheid, ADHD, ADD, autisme, dyslexie, beelddenken, fixatie disparatie, Leonardo en ander (voltijds) HB onderwijs en Ik leer anders. Soms incidenteel ook over een ander onderwerpen.

Hoe vind ik een blog?

– Voor alle blogberichten: scroll naar beneden

– Voor een specifieke blog: selecteer een titel in onderstaande lijst.

– Klik rechtsboven op Categorie en maak een keuze naar onderwerp.

– Vul rechtsboven bij Zoeken een zoekterm in zoals titel of onderwerp.

De nieuwste blogs staan bovenaan.

Veel leesplezier.

Dorien Kok

Via de tab Meer… komt u op mijn andere websites. 

Vragen aan de staatssecretaris oktober 2015

‘Scholen schenken deze week extra aandacht aan pesten’ september 2015

Onderwijs onderzocht: meerkeuzeopgaven van de Cito september 2015

Oproep i.v.m. onderzoek naar hoogbegaafdheid en pesten september 2015

Als je er niet uit komt met school. september 2015

Thuiszitters, ruim 5 jaar later. september 2015

Passend onderwijs = Geen kind tussen wal en schip! september 2015

Waarom het zo belangrijk is om baby’s regelmatig op hun buik te leggen maart 2015

Anders zijn november 2014

IQ testen: Rakit-2 november 2014

Een cocon om je kind houden. november 2014

Met borstvoeding geen beugelbekkie… september 2014

Logopedie en hoogbegaafdheid april 2014

Onderwijs uitgelegd: doortoetsen februari 2014

Wachtkamerkind februari 2014

Onderwijs in terra incognita: over thuisonderwijs en hoogbegaafdheid  Herblogd van Sytze Steenstra Blog januari 2013

Onderwijs onderzocht: Versnellen, ja of nee december 2013

Vol hoofd december 2013

Onderwijs onderzocht: meer motivatie vanuit werken in groepjes oktober 2013

Uw brein is een regenwoud oktober 2013

Mogen peuters nog peuteren en kleuters nog kleuteren september 2013

Kleuters en Cito september 2013

Leerproblemen september 2013

Verschil in snelheid van informatieverwerking tussen tienerjongens en -meisjes. september 2013

Oproep ouders en scholen voor het vervolgonderzoek dyslexie en hoogbegaafdheid door Universiteit Utrecht  juli 2013

Onderzoeksrapport: ‘Slimme leerlingen krijgen extra stof, maar geen extra aandacht’ maart 2013

Oproep: ‘Hoogbegaafd en beelddenken’ Onderzoek naar de visueel-ruimtelijke en verbale informatieverwerking bij hoogbegaafde kinderen. maart 2013

“Waar een klein land groot in moet worden” maart 2013

De littekens die pesten achterlaat.  maart 2013

Ontwikkelingsstoornissen juist diagnosticeren: kijk ook in het brein februari 2013

Wie schrijft die blijft. februari 2013

Echt excellente scholen februari 2013

We are the people we’ve been waiting for december 2012

Een vol hoofd – balans tussen denken, voelen en doen november 2012

Onderzoek: We feel, therefore we learn november 2012

Nieuw onderzoek naar excellentie op scholen oktober 2012

Pavlov: Dolores Leeuwin over intelligentie oktober 2012

HB en dyslexie onderzoek Universiteit Utrecht oktober 2012

Onderzoek: hoe aanstaande leerkrachten kunnen worden opgeleid voor onderwijs aan hoogbegaafde kinderen september 2012

Werken met picto’s, thuis en op school september 2012

Zeilen voor passend onderwijs voor thuiszitters augustus 2012

Verkiezingen 2012: de politiek en passend onderwijs voor hoogbegaafde kinderen augustus 2012

Born tot learn juni 2012

Onderwijs uitgelegd: DL en DLE, wat kun je daar als ouder mee februari 2012

Linker vs rechter hersenhelft  januari 2012

Over nieuwe richtlijnen AD(H)D juni 2011

Er is geen weg terug naar passend onderwijs maart 2011

Wat is nou eigenlijk beelddenken februari 2011

Onderzoek hoogbegaafdheid februari 2011

Antwoorden van de Minister van Onderwijs januari 2011

‘Onderwijs hoogbegaafde kinderen onder druk’ december 2010

Een lief meisje juli 2010

School hoogbegaafde kinderen in nood juni 2010

Van H naar Beter juni 2010

Je kind als tegenstander juni 2010

Nederlandse talenten: wel de start, maar niet de finish juni 2010

PVDA: ‘hoogbegaafde kinderen kosten klauwen vol geld’ juni 2010

Het meisje met de vleugels juni 2010

Het verhaal van Imme Kors mei 2010

Rondom labelkinderen mei 2010

Dag van de Hoogbegaafdheid mei 2010

Effecten créche bezoek mei 2010

Bart Simpson actie van een hoogbegaafd kind mei 2010

Oproep voor leerkrachten, IB-ers en schooldirecteuren basisonderwijs mei 2010

Is thuisonderwijs in strijd met het belang van het kind? mei 2010

Reken even mee april 2010

Een verraderlijke kloof? april 2010

Slaap kindje slaap april 2010

Laat dat kind toch spelen april 2010

De vroege lezer april 2010

Hyperactiviteit april 2010 – video

Petitie Passend onderwijs voor hoogbegaafde kinderen april 2010

Spijbelaar april 2010

Sociaal-emotioneel achter? maart 2010

Sta open voor de kind maart 2010

Dag van de Leerplicht maart 2010

How can you encourage a child maart 2010 – video

Waarom speciaal onderwijs voor hoogbegaafde kinderen maart 2010

Gewoon geen dyslexie! maart 2010

Vluchten of aanvallen maart 2010

Het gevaar van de nieuwe DSM: V maart 2010

Het sprookje van Ritalin en het placebo effect maart 2010

Zet het onderwijs op je agenda! maart 2010

Onderzoek thuiszitters – Hogeschool Utrecht maart 2010

Feest! maart 2010

Onderzoek sociaal-emotionele ontwikkeling van hoogbegaafde kinderen februari 2010

Hoogbegaafde thuiszitters februari 2010